Υγιής Σχέση: Τι Σημαίνει Πραγματικά;

Πώς ορίζονται οι Υγιέις Σχέσεις;

Σκεφτόμαστε δύο ανθρώπους που μοιράζονται έναν «ενδιάμεσο χώρο» — ένα πεδίο συνάντησης όπου οι ανάγκες, οι επιθυμίες και οι ιστορίες τους αλληλεπιδρούν. Στις υγιείς σχέσεις, αυτός ο χώρος δεν γίνεται πεδίο σύγκρουσης ή υποταγής, αλλά δημιουργικότητας και αμοιβαιότητας (Benjamin, 2018; Stern, 2015).

Οι σύγχρονες έρευνες δείχνουν ότι τα ζευγάρια που επενδύουν στην ανοιχτή επικοινωνία, στην ισότητα και στη συναισθηματική ρύθμιση αναπτύσσουν βαθύτερη σύνδεση και μεγαλύτερη ανθεκτικότητα (Reis, 2023)..

Ισότητα και Αμοιβαιότητα — Τα Θεμέλια Μιας Υγιής Σχέσης

Η ισότητα δεν είναι κατανομή ρόλων· είναι ισοτιμία φωνής, ανάγκης και νοήματος.Σύμφωνα με τη σχεσιακή θεωρία, μια σχέση γίνεται υγιής όταν και οι δύο βιώνουν ότι η υποκειμενικότητά τους έχει θέση και σημασία (Mitchell, 2000; Benjamin, 2018).

Η αμοιβαιότητα, όπως αναλύεται στη θεωρία της αναγνώρισης, είναι η ικανότητα να βλέπουμε τον άλλο όχι ως αντανάκλασή μας, αλλά ως ξεχωριστό υποκείμενο — και αυτή η αναγνώριση μειώνει τις συγκρούσεις και ενισχύει την εγγύτητα (Benjamin, 2018).

Πώς Διαχειριζόμαστε Ανάγκες & Προσδοκίες;

Οι υγιείς σχέσεις δεν βασίζονται στην απαίτηση «να καλύψει ο άλλος τα πάντα».Όταν ζητάμε από τον σύντροφό μας να λειτουργεί ως απόλυτη πηγή ικανοποίησης, συχνά ενεργοποιούνται πρώιμες δυναμικές μεταβίβασης που δημιουργούν ένταση και αστάθεια (Lemma, 2017).

Τι δείχνει η σύγχρονη έρευνα (Overall & Hammond, 2020);

✔ ζευγάρια με σαφή επικοινωνία

✔ με ευελιξία στη διαπραγμάτευση

✔ με ρεαλιστικές προσδοκίες

…αναπτύσσουν μεγαλύτερη συναισθηματική σταθερότητα και βαθύτερη σύνδεση.Αυτό ανταποκρίνεται και στην έννοια της αμοιβαίας ρύθμισης — ένας ενεργός συναισθηματικός συντονισμός που δεν εισβάλλει αλλά εμπλουτίζει (Stern, 2015).

Υποχωρήσεις Χωρίς Αυτοθυσία — Τα Υγιή Όρια

Οι υποχωρήσεις είναι αναπόφευκτο μέρος μιας σχέσης, αλλά δεν πρέπει να διαλύουν τον εαυτό. Η υπερπροσαρμογή οδηγεί σε διάβρωση της ταυτότητας και συχνά σε παθητική επιθετικότητα ή αποστασιοποίηση (Greenberg & Goldman, 2008).

Η νεότερη κλινική βιβλιογραφία στην EFT και στη θεραπεία ζεύγους τονίζει ότι τα ζευγάρια που θέτουν υγιή όρια και διαπραγματεύονται από θέση ασφάλειας, χτίζουν πιο σταθερό δεσμό και βιώνουν λιγότερη συγκρουσιακότητα (Johnson, 2019; Gurman, 2015).

Υγιής υποχώρηση σημαίνει:

• συνειδητή επιλογή

• όχι φόβος εγκατάλειψης

• όχι υπερπροσαρμογή

• χώρος για δύο υποκειμενικότητες

Η Ικανότητα Να Αντέχουμε Τις Διαφορές

Η «τέλεια ομοιότητα» είναι μύθος.Στις υγιείς σχέσεις, η διαφορετικότητα δεν απειλεί — εμπλουτίζει (Benjamin, 2018).

Ο σχεσιακός «τρίτος χώρος» — το πεδίο όπου δύο διαφορετικές υποκειμενικότητες συνυπάρχουν χωρίς να απορροφά η μία την άλλη — αποτελεί βασικό μηχανισμό δημιουργικότητας και αμοιβαίας εξερεύνησης (Stern, 2015).

Η σύγχρονη βιβλιογραφία δείχνει ότι ζευγάρια που αντέχουν τις διαφορές και τις ενσωματώνουν δημιουργικά έχουν υψηλότερη ανθεκτικότητα και πιο ασφαλή συναισθηματική σύνδεση (Reis, 2023).

Τι Κρατάμε Τελικά για Μια Υγιή Σχέση;

Οι υγιείς σχέσεις:

✔ χτίζονται πάνω στην ισότητα

✔ αναπτύσσονται με αμοιβαία αναγνώριση

✔ στηρίζονται σε ρεαλιστικές προσδοκίες

✔ ρυθμίζουν συναισθήματα αμοιβαία

✔ σέβονται τις διαφορές

✔ καλλιεργούν στοργή, εμπιστοσύνη & σταθερότητα

Δεν είναι η απουσία ρήξεων που κάνει μια σχέση υγιή· είναι η ικανότητα επανόρθωσης (repair) μετά από αυτές — η επιστροφή στον κοινό χώρο (Safran & Muran, 2000).

Βιβλιογραφία

Benjamin, J. (2018). Beyond doer and done to: Recognition theory, intersubjectivity and the third. Routledge.

Cozolino, L. (2021). The neuroscience of psychotherapy: Healing the social brain (3rd ed.). W. W. Norton.

Gurman, A. S. (Ed.). (2015). Clinical casebook of couple therapy. Guilford Press.

Greenberg, L. S., & Goldman, R. (2008). Emotion-focused couples therapy: The dynamics of emotion, love, and power.APA Press.

Johnson, S. M. (2019). Attachment theory in practice. Guilford Press.

Lemma, A. (2017). Introduction to psychotherapy (5th ed.). Wiley.

Mitchell, S. A. (2000). Relationality: From attachment to intersubjectivity. Routledge.

Overall, N. C., & Hammond, M. D. (2020). How intimate relationships shape thoughts, feelings, and behaviors. Current Opinion in Psychology, 33, 12–17.

Reis, H. T. (2023). The science of compassionate relating. Annual Review of Psychology, 74, 479–508.

Safran, J. D., & Muran, J. C. (2000). Negotiating the therapeutic alliance. Guilford Press.

Stern, D. B. (2015). Relational freedom. Routledge.

Μαρία Φoύvτα

Ψυχολογία BA | Κλινική Ψυχολογία, MSc

Σχεσιακή Ψυχαναλυτική Ψυχοθεραπεία, Pgd

Επιμόρφωση στη Σεξουαλική Υγεία και Ποικιλομορφία, Pgd (εκπ.)

6945494044

Υπερείδου 6, Ηλιούπολη

www.mariafounda.com